تعریف و دستهبندی تعدیل
تعدیل را میتوان به سه دسته تقسیم کرد:
- تعدیل قانونی: بر اساس حکم قانون
- تعدیل قضائی: توسط دادگاه
- تعدیل قراردادی: توافق طرفین بر اساس تغییرات قیمتها
در این نوشتار به تعدیل قراردادی در قراردادهای پیمانکاری داخلی و بینالمللی با استفاده از شرایط عمومی پیمان تمرکز داریم.
ریشه اختلافات در هزینه و زمان
اختلافهای ناشی از هزینه و زمان تکمیل کار ریشه در ماهیت پیچیده قراردادهای پیمانکاری برای پروژههای بزرگ دارد. این اختلافات به دلیل:
- عدم امکان پیشبینی دقیق همه حالتها و عوامل ریسک
- فضای رقابتی در فرایند مناقصه
- پیچیدگی شرایط اجرای پروژه
سازوکارهای حل اختلاف
فیدیک سازوکارهایی را برای شناسایی و حل این اختلافات پیشبینی کرده است:
- طرح ادعا: برای موارد خاص و مشخص در قرارداد
- تعدیل ناشی از تغییر قوانین: بر اساس تغییرات قانونی
- تعدیل ناشی از تغییر هزینه: شامل تغییر در مصالح، نیروی انسانی و لوازم کار
تعریف “تغییر” در فیدیک
در فیدیک، “تغییر” به معنای اصلاح یا تغییر در کارها است که بهموجب دستور یا تأیید کارفرما انجام میشود. این مفهوم شامل:
- دستورات خارج از چارچوب تعهدات پیمانکار
- حق کارفرما بر ایجاد تغییرات موردنظر
- سازوکار برای جبران هزینههای اضافی بدون نیاز به مراحل پیچیده طرح ادعا
تعریف “دستور” در فیدیک
“دستور” در فیدیک به معنای درخواست کارفرما برای انجام کاری خارج از چارچوب تعهدات پیمانکار است. این دستورات میتوانند:
- منجر به تغییر در هزینه یا زمان شوند
- شامل مواردی که توسط مهندس/نماینده کارفرما صادر شوند
اهمیت مفهوم “تغییر”
مفهوم “تغییر” در فیدیک:
- مشخص میکند چه دستوراتی منجر به تغییر میشوند
- کارفرما را محق به صدور دستور انجام کارهای اضافه می کند
- اجازه میدهد پیمانکار هزینهها یا مهلتهای اضافی را دریافت کند
- پیمانکار با رعایت مفاد قرارداد ملزم به انجام آن است